Innovatieve wateroplossing bij plantenkwekerij in Haaren

Uitbreiden op een bijzondere plek

Het bedrijf van Joost Sterke ligt op de Belverse akkers. Deze bolle akkers zijn van oudsher hoog gelegen en bestaan hoofdzakelijk uit zand. De akkers worden omringd door beekdalen: de Essche Stroom, de Ruijsbossche Waterloop en het Helvoirts Broek. Kenmerkend voor het gebied is de openheid. Om die reden wilden gemeente Oisterwijk en provincie Noord-Brabant voorkomen dat er nieuwe landschapselementen, zoals rijen bomen of struiken, in het landschap zouden worden toegevoegd. Dat maakte de uitbreiding van teeltondersteunende voorzieningen en een nieuwe opslag- en verwerkingsloods- extra uitdagend. 

“Het ging om een uitdagende opdracht”, vertelt een woordvoerder van de gemeente Oisterwijk. “Bij de uitwerking van de plannen heeft Van Dun Advies veel aandacht moeten besteden aan het ontwerp en de positionering van de gebouwen en de containervelden. We hebben hen gevraagd te kijken naar andere aspecten dan nieuwe landschapselementen zoals een rij bomen en struiken.”

Kwaliteitsverbetering via water

De oplossing werd gevonden in het versterken van een bestaande landschappelijke functie: waterinfiltratie. Rud van Herk, adviseur bij Van Dun Advies, vertelt dat het idee voor de innovatieve infiltratie-oplossing samen met plantenkweker Joost Sterke is ontstaan. “Joost is door de gemeente en overheid geprikkeld om innovatief te kijken naar de kwaliteitsverbetering in het gebied. We hebben gezamenlijk vanuit een breder perspectief gekeken naar het landschap en hoe dit versterkt kan worden. Een van de functies van een hoger gelegen gebied in het landschap is het infiltreren van water. Hiermee wordt de grondwaterstand aangevuld. Joost durfde deze uitdaging aan te gaan. Zo is de oplossing bedacht die nu de grondwaterstand verbetert, zonder dat er bij extreme weersomstandigheden knelsituaties gaan ontstaan.”

De oplossing in een notendop

Van Herk licht de innovatieve oplossing in een notendop toe: “Op de plantenkwekerij is een grote hoeveelheid containervelden aanwezig. Het hemelwater dat hierop valt, vangt Sterke in twee waterbassins op. Dit water gebruikt hij om zijn planten water te geven. In de winterperiode, als er nagenoeg geen behoefte is aan bewatering, voert de tuinder het water af op de sloten langs de kavel. Voorheen liep het water dan langs een aantal punten weg. Met wateroverlast in de omgeving tot gevolg. Nu pompt Sterke het water in een andere richting en spreidt het af te voeren water over een groter gebied. Hierdoor kan er meer water in de bodem van de Belverse akkers infiltreren. Het afgevangen water uit de bassins pompt hij via de sloten terug, zodat het opgevangen water in een droge periode alsnog kan infiltreren in de bodem. Vanuit de keur van het waterschap was de ondernemer verplicht om een retentievoorziening aan te leggen. De sloten zijn hiervoor aangepast.”

Voordelen voor ondernemer en omgeving

De voordelen van infiltratie zijn volgens Waterschap De Dommel duidelijk. Schoon hemelwater uit het bassin wordt geïnfiltreerd in de bodem. Water dat schoon is, blijft schoon. Tegelijkertijd verbetert de grondwaterstand en neemt de kans op wateroverlast af.

Ook de omgeving profiteert van deze oplossing. De verbetering van de grondwaterstand geeft het gebied een kwaliteitsimpuls. Aangrenzende grondeigenaren hebben hier voordeel van, omdat hun percelen in droge perioden minder snel last hebben van verdroging.

Een voorbeeldproject

Marije van Schelven, planadviseur bij Waterschap De Dommel, noemt het ‘een voorbeeldproject’ dat het waterschap eigenlijk zou moeten kopiëren voor andere gebieden. “Meneer Sterke is een innovatief man die niet bang is om als eerste nieuwe ideeën uit te proberen. Hij is ook goed op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.”

Het waterschap noemt het project ‘geslaagd, maar intensief’: “De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het op schrift helder en duidelijk vastleggen van deze oplossing erg veel tijd, aandacht, sturing en correcties heeft gekost. Het was ook een bovengemiddeld ingewikkeld proces waar de gemeente Oisterwijk ook veel wensen had”, stelt Van Schelven.

Lange adem, mooi resultaat

Ook Van Herk kijkt terug op een project dat om een lange adem vroeg. “De aanhouder heeft hier gewonnen. De ondernemer heeft dit mooi voor elkaar gekregen. Altijd fijn als dan achteraf ook nog het compliment klinkt dat deze innovatieve oplossing zo goed is dat het waterschap hem eigenlijk zou willen kopiëren voor andere gebieden.”

Van Dun Advies werkte voor Joost Sterke niet alleen de wateroplossing op schrift uit, ze ondersteunde ook bij alle ruimtelijke en vergunningstechnische voorbereidingen voor de uitbreiding van het bedrijf met teeltondersteunende voorzieningen en een nieuwe opslag- en verwerkingsloods op het terrein.

Met de uitbreiding van de plantenkwekerij en de wateroplossing is een plan ontstaan waarin bedrijfsontwikkeling, waterbeheer en ruimtelijke kwaliteit samenkomen. Een mooi voorbeeld van hoe een praktische opgave kan leiden tot een oplossing met meerwaarde voor ondernemer én omgeving.

Wilt u weten wat Van Dun Advies voor u kan betekenen? Neem dan contact op met een van onze adviseurs.