In Netersel lagen diverse ruimtelijke vraagstukken op tafel. Boeren wilden stoppen met hun bedrijf, erfgenamen van een maatschap zochten ieder hun eigen weg en de provincie Noord-Brabant had plannen om het natuurgebied aan de noordkant van het dorp uit te breiden.

Van losse initiatieven naar samenhang
Martijn Gerards, adviseur bij Van Dun Advies, vertelt: "Normaal gesproken zou ieder initiatief apart worden opgepakt, wat vaak leidt tot lange procedures, onderlinge beperkingen, hoge kosten en weinig samenhang in ruimtelijke ordening. In plaats daarvan hebben we gekozen voor een veegplan: een bestemmingsplan waarin meerdere initiatieven, verspreid over verschillende locaties, in één keer worden meegenomen. Door de plannen te bundelen, werden onderlinge beperkingen opgelost en ontstond ruimte voor een maatwerkoplossing."

Aanwijzing als stedelijk gebied
Van Dun Advies begeleidde sinds 2019 de betrokken partijen. De kern van de oplossing lag in het aanwijzen van een stedelijk gebied, waardoor agrarische locaties konden worden gesaneeerd zonder dat er voor elke locatie afzonderlijk Ruimte-voor-Ruimte titels nodig waren. Dat maakte het mogelijk om stallen te slopen, woningen toe te voegen en tegelijk natuurontwikkeling een plek te geven.

De vijf ruimtelijke opgaven die in het veegplan zijn samengebracht, laten goed zien hoe breed de uitdaging:

1. Noordzijde Netersel: via grondruil ruimte voor uitbreiding van het natuurgebied.
2. ​Fons van der Heijdenstraat (locatie A): een ondernemer die uit een maatschap wilde en zijn agrarisch bedrijf wilde stoppen. De langgevelboerderij wordt een gesplitste woning, de stallen verdwijnen en maken plaats voor een hofje met twaalf nieuwe woningen. Daarnaast gaat deze ondernemer zelf een nieuwe bedrijfswoning bouwen. Het gaat om een nieuwe levensloopbestendige woning en een loods ten behoeve van de opslag van materiaal 
3. Scholteven: een op te heffen maatschap en twee broers met elk een eigen bedrijf op één bouwvlak. Van Dun Advies heeft bijgedragen aan de ontbinding van de maatschap, de vestiging van een loonbedrijf en een Ruimte-voor-Ruimte titel en de realisatie van een tweekapper.
4. Fons van der Heijdenstraat (locatie B): transformatie van agrarisch naar niet-agrarisch gebruik, met ruimte voor opslag.
5. Hoenderberg: de bedrijfswoning wordt een burgerwoning, met ruimte voor twee extra woningen.

Luisteren, verbinden en volhouden
Het traject vergde creativiteit en volharding. Adviseur Martijn Gerards blikt terug: "We hebben veel tijd gestoken in het begrijpen van de echte vraag achter de plannen. Het luisteren naar de initiatiefnemers en dat vertalen naar een oplossing die ook voor gemeente en provincie werkt, was cruciaal. Zonder de aanwijzing als stedelijk gebied hadden de boeren hun stallen niet kunnen opruimen zonder de aankoop van kostbare titels."

Van het eerste overleg met de gemeente tot het afstemmen met de provincie en alle betrokken partijen: stap voor stap is het plan opgebouwd. Uiteindelijk werd er slechts één beroep ingediend, tegen de tweekapper, maar dat is door de Raad van State afgewezen. Het bestemmingsplan is daarmee onherroepelijk verklaard. 

Schoolvoorbeeld
De provincie noemt het gehele traject 'een schoolvoorbeeld van een gebiedsgerichte ontwikkeling'. Martijn Gerards is blij met het compliment en trots op het bereikte resultaat. "Het resultaat van onze inspanningen is helder. Er zijn vier agrarische locaties gesaneerd en herbestemd, er komen negentien woningen bij, waarvan een hofje met twaalf woningen. De provincie krijgt ruimte voor natuurontwikkeling en bewoners en ondernemers kunnen financieel en onafhankelijk verder. Voor Netersel betekent dit een toekomst zonder leegstaande stallen, mét nieuwe woonkansen en natuur om de hoek. "